ترکیه در قلاب آمریکا گیر افتاد، توهم اردوغان برای احیای امپراتوری عثمانی

روز گذشته در حالی نیرو های ارتش ترکیه در اقدامی غیرقانونی و با وجود مخالفت دولت سوریه وارد مناطق شمال و شمال شرقی این کشور شدند.

ترکیه در قلاب آمریکا گیر افتاد، توهم اردوغان برای احیای امپراتوری عثمانی

به گزارش ، شب گذشته بود که نیرو های ارتش ترکیه علیه تعدادی از پایگاه های نیرو های کُرد موسوم به ارتش دموکراتیک سوریه در حومه شهر رأس العین عملیات نظامی انجام داد.

آنکارا از جمله دلایل این حملات را مشاخصه با تروریسم اعلام نموده و اظهار می نماید پیش تر دولت سوریه، سازمان ملل متحد و ناتو را در جریان این حمله قرار داده بوده است. کارشناسان این تجاوز آشکار را از ابعاد متفاوتی آنالیز کردند.

گفتنی است ترکیه یکی از طرفین مذاکره در روند صلح آستانه است و پیش تر با انجام عملیات نظامی در استان ادلب سوریه نیز مخالفت نموده بود!

حال این سوال پیش می آید که آیا دولت آنکارا حملات خود را در راستای احیای نو عثمانیسم انجام می دهد؟ و یا اینکه آیا این اقدامات تاثیری بر مذاکرات آستانه خواهد گذاشت؟ در ادامه نگاهی کوتاه بر ابعاد مطالب ذکر شده خواهیم داشت.

حمله به سوریه، تجاوز به کشوری مستقل است

قوانین بین المللی کشورها را از تجاوز و حمله مسلحانه به خاک کشوری مستقل محکوم و منع می نماید؛ اما در سال های گذشته شاهد توجیهات متفاوت دولت ها برای حملاتشان به کشورهای دیگر بوده ایم که این خود ناشی از ضعف حقوق بین الملل است.

دولت ترکیه ادعا می نماید پیش از حمله طی یادداشتی دولت سوریه را در جریان حمله خود قرار داده بود، اما به نظر نمی رسد این موضوع توجیه قابل قبولی برای کشورها باشد چراکه دولت سوریه قبلا مخالفتش را نسبت به حضور نیروهای ترکیه در خاک کشور خود ابراز نموده بود. افزون بر آن کشورهای دیگر نیز مخالفت خود را نسبت به این موضوع نشان داده اند.

علاوه بر روسیه که به صراحت به ترکیه درباره عواقب حمله به شمال سوریه هشدار داده بود، آمریکا نیز در ظاهر مخالفت خود را خاطرنشان کرد و ترامپ در بیانیه ای این اقدام را ایده بد توصیف کرد.

علی لاریجانی رئیس مجلس شورای اسلامی هم که بنا بود به منظور شرکت در اجلاسی پارلمانی به استانبول سفر کند، سفر خود را در پی وقوع عملیات نظامی ترکیه در خاک سوریه لغو کرد.

وزارت امور خارجه کشورمان با ابراز نگرانی نسبت به اقدام نظامی ترکیه در داخل اراضی سوریه و با توجه جدی به وضعیت انسانی و خطرات مترتب بر غیر نظامیان در منطقه تحت درگیری، توقف فوری حملات و خروج نظامیان ترکیه از خاک سوریه را مورد تأکید قرار می دهد.

همچنین وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران با درک نگرانی های امنیتی ترکیه همانگونه که پیش از این نیز تصریح نموده است اقدام نظامی را نه تنها عاملی برای رفع سازی نگرانی های امنیتی این کشور ارزیابی نمی نماید، بلکه منجر به وارد آمدن خسارات مادی و انسانی گسترده دانسته و بر این اساس مخالفت خود را با این اقدام اعلام می نماید.

بنابراین می توان نتیجه گرفت عملیات تجازگرایانه ترکیه در سوریه مورد حمایت هیچ کدام از کشورهای منطقه و دنیا قرار نگرفته است. اما حال این سوال پیش می آید که با توجه به اینکه ترکیه یکی از طرفین مذاکره در روند صلح آستانه است، این اقدام چه تاثیری بر ادامه مذاکرات خواهد گذاشت؟

سرنوشت آستانه در جریان تجاوز به سوریه چه خواهد شد؟

مذاکرات آستانه به سلسله مذاکراتی گفته می شود که بین سه کشور ایران، روسیه و ترکیه در سطوح کارشناسی، وزراء و روسا به منظور حل بحران سوریه انجام گرفته است. بسیاری از کارشناسان اعتقاد دارند در میان نشست های برگزار شده برای حل بحران در سوریه، آستانه موثرتر و پیروز تر عمل نموده است؛ آنکارا، مسکو و تهران با تاکید بر حفظ تمامیت ارضی سوریه و با معین نقاط کاهش تنش در این کشور توانستند از شدت تنش ها کم نموده و به روند صلح در این کشور یاری نمایند.

سید رضا میرطاهر در گفت و گو با خبرنگاران، درباره تاثیر تجاوز ترکیه به خاک سوریه بر روند آستانه، گفت: گرچه ایران و روسیه اعتراضات شدیدی به این اقدام نموده اند، اما روند مذاکرات صلح آستانه تا کنون قوام گرفته است و تصور نمی شود اقدامات اخیر ترکیه در خاک سوریه تأثیری بر ساختار یا چارچوب آستانه داشته باشد.

البته گفتنی است که بسیاری عقیده دارند ترکیه می توانست در قالب آستانه و یا با همکاری و هماهنگی دولت مرکزی سوریه عملیات نظامی خود را انجام دهد.

ترکیه در سوریه به دنبال چه می شود؟

ترکیه در حملات خود به مناطق کردنشین سوریه که شامل مناطق شمال و شمال غرب این کشور می شود، دلایل متفاوتی را بیان نمود. برای مثال آنکارا ادعا می نماید کرد های سوریه همراهی و همکاری هایی با سازمان تروریستی پ. ک. ک (P.K.K) ترکیه دارند و سلاح و مهمات در اختیار آن ها می گذارند؛ افزون بر این ترکیه ادعا می نماید هدفشان از حمله ایجاد یک منطقه امن در شرق فرات این است که بتوانند حدود 2 میلیون آواره و پناهجوی سوری را از ترکیه به این مناطق منتقل نمایند.

البته با وجود اینکه اقدامات اخیر ترکیه مصداق شاخص اشغال خاک کشوری دیگر با استفاده از زور است که مطابق قوانین بین المللی و مفاد منشور سازمان ملل غیرقانونی است، ولی دولت ترکیه کوشش می نماید اقدامات خود را در چارچوب فصل هفتم منشور سازمان ملل متحد و به ویژه در بخش دفاع از خود جای دهد تا وجهه قانونی پیدا کند.

با توجه اینکه توجیهات ذکر شده عموما مورد قبول کشورها قرار نگرفته است، دلیل دیگری برای عملیات تجاوز به خاک سوریه مطرح می شود و آن احیای نئو عثمانیسم است.

ایجاد منطقه امن در شرق فرات یا سودای نئو عثمانیسم؟

ایدئولوژی نئو عثمانیسم یا نئو عثمان گرایی را می توان برای نخستین بار در سیاست خارجی ترکیه و اوایل دهه هفتاد میلادی پیدا کرد و به نوعی به احیای عظمت، شکوه و نفوذ امپراتوری عثمانی اشاره دارد.

حال با توجه به اقدامات اخیر این سوال پیش می آید که آیا اقدامات اخیر تجاوزگرایانه ترکیه در سوریه ربطی به اندیشه نئو عثمانیسم دارد؟

سید رضا میرطاهر همچنین با اشاره به ایدئولوژی نو عثمانیسم و ارتباط احتمالی این اقدامات با این مسئله به خبرنگاران گفت: نو عثمان گرایی و ایده گسترش نفوذ منطقه ای ترکیه از ایده هایی است که آقای داوود اغلو از ایده پردازان حزب عدالت و توسعه ترکیه در یکی از کتاب های خود اعلام نموده؛ هرچند به دلیل اختلافات شدیدش با اردوغان از صحنه سیاسی کنار گذاشته شده است، اما می توان گفت ایده های او همچنان وجود دارد و ترکیه به دنبال گسترش نفوذ منطقه ای خود است؛ اما درباره اقدام اخیر، ترک ها بیشتر دغدغه های امنیتی را مطرح می نمایند تا مسائل سیاسی و مالی.

مسعود اسداللهی کارشناس مسائل غرب آسیا در گفت وگو با خبرنگاران، به اشاره به تجاز ترکیه به خاک سوریه گفت: با این اقدام ترکیه، شاید معادلات در شرق فرات و در شرق سوریه تغییر کند، ترکیه ریسک بسیار خطرناکی می نماید که شاید از عواقب آن در امان نماند.

کارشناس مسائل غرب آسیا با بیان اینکه روسیه هم این اقدام ترکیه را به شدت محکوم نموده و این مهم نشان می دهد که آن ها هم از این اقدام راضی نیستند، اظهار کرد: دولت سوریه هم رسما نسبت به این تجاوز نظامی ترکیه اعتراض نموده است و قطعا به سازمان ملل متحد هم اعتراض خواهد.

او با اشاره به هشدار دولت بشار اسد مبنی بر اینکه چنانچه به خاک کشورش تجاوز شود آمریکا را در صف تروریست ها قرار می دهد، گفت: البته ما در طول بحران سوریه همیشه شاهد بودیم که ترکیه از گروه های مسلح تکفیری و مخالف نظام سوریه حمایت علنی نموده است و همین موضوع باعث شده تا وضعیت بحران در سوریه بسیار عمیق تر شود.

کلام آخر: حمله به سوریه چه تاثیری بر منطقه خواهد گذاشت؟

بعضی عقیده دارند تجاوز آنکارا به شمال سوریه باعث می شود که کرد های ترکیه در مناطق مختلف این کشور علیه دولتشان موضع گیری نمایند، زیرا کرد ها یک موجودیت قومی واحد دارند و سرکوب کرد های سوریه مطلوبشان نیست؛ در نتیجه می تواند منجر به افزایش اعتراضات در ترکیه و به علاوه، افزایش میزان حملات پ.ک.ک علیه دولت ترکیه شود.

اما از طرفی دیگر ادامه وضع موجود ممکن است موجب افزایش درگیری ها شود و موج جدیدی از پناهجویان نیز به سمت کشورهای غربی رفته و در نتیجه آتش تنش هایی که پس از جنگ سوریه به وجود آمده بود و مدت زمان زیادی از سرد شدن آن نمی گذرد، مجددا از سر گرفته شود.

افزون بر مطالب ذکر شده، آیا سرکوب نمودهایی که با داعش جنگیده اند، منجر به قوت دریافت دوباره این کروهک تروریستی نخواهد شد؟

گزارش از رهادخت رستگار

منبع: باشگاه خبرنگاران جوان
انتشار: بروزرسانی: 28 آبان 1398 شناسه مطلب: 446

به "ترکیه در قلاب آمریکا گیر افتاد، توهم اردوغان برای احیای امپراتوری عثمانی" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "ترکیه در قلاب آمریکا گیر افتاد، توهم اردوغان برای احیای امپراتوری عثمانی"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید